«Ο Βούδας λιποθύμησε από ντροπή» της Hana Makhmalbaf στο 48ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου

Ο αγγλικός τίτλος της ταινίας είναι «Buddha collapsed out of shame», δηλαδή «ο Βούδας κατέρρευσε από ντροπή» και με ένα τέτοιο πλάνο ξεκινά η ταινία, με ένα άγαλμα του Βούδα να ανατινάζεται για να μας δείξει στη συνέχεια πλάνα από οικογένειες που ζουν σε υπόσκαφες «σπηλιές» δίπλα στα αγάλματα αυτά (ή καλύτερα στα απομεινάρια τους).

Πρόκειται για τις γνωστές από το Αφγανιστάν προερχόμενες εικόνες που βλέπαμε στην προ αμερικανικής εισβολής (2001) περίοδο της χώρας όταν βρισκόνταν υπό το καθεστώς των Ταλιμπάν. Η ταινία καταγράφει τις προσπάθειες μιας μικρής (πεντάχρονης;, εξάχρονης;) αφγανής που θέλει οπωσδήποτε να πάει στο σχολείο από την πρώτη μέρα έναρξης των μαθημάτων παρακινούμενη από το άκουσμα γειτονόπουλου που διαβάζει το μάθημα μεγαλόφωνα.

Το πως ξεκινά η οδύσσειά της για να βρει χρήματα να αγοράσει τετράδιο και μολύβι, πως κατεβαίνει στην αγορά για να πουλήσει ή να ανταλλάξει δύο ζευγάρια αυγά προκειμένου γι’ αυτό, πως όλοι αδιαφορούν για το ενδιαφέρον της για να πάει στο σχολείο και να μορφωθεί, πως αντί να την ενθαρρύνουν την αποθαρρύνουν.

Κορυφαίες σκηνές η «συλληψή» της από ομάδα νεαρών πιτσιρικάδων – λίγο μεγαλύτερών της – που παριστάνουν τους Ταλιμπάν και την αρχίζουν στην ανάκριση (γιατί δε φοράς μπούργκα; γιατί θες να πας σχολείο; δεν ξέρεις ότι η θέση της γυναίκας είναι στο σπίτι;), της σχίζουν το τετράδιο που με τόσο κόπο απέκτησε και κάνουν τα φύλλα του σαΐτες, και την οδηγούν σε θάνατο δια «λιθοβολισμού», από τον οποίο ξεφεύγει για να φτάσει τελικά μέχρι το σχολείο. Επιστρέφοντας, συλλαμβάνεται από την ίδια πιτσιρικοπαρέα που αυτή τη φορά υποδύονται τους αμερικανούς στρατιώτες και οδηγείται σε νέες περιπέτεις με το γειτονόπουλο-συμμαθητή της να της φωνάζει από μακριά “πρέπει να σε σκοτώσουν για να σ’απελευθερώσουν, πρέπει να σε σκοτώσουν για να σ’απελευθερώσουν ”.

Η αμεσότητα του παιδικού κόσμου και οι μεγάλες αλήθειες που λέγονται ωμά, συνειρμοί από το γνωστό διήγημα «Ξύλινα Σπαθιά», άμεση σχεδόν ντοκιμενταρίστικη κινηματογράφηση και ένα εύστοχο σχόλιο για την κατάσταση στο Αφγανιστάν, αλλά και σε όλο το μουσουλμανικό κόσμο από μια νεαρή ιρανή, την σκηνοθέτρια Hana Makhmalbaf, (κόρη του Μοχσέν Μαχμαλμπάφ), η οποία την εποχή που γυρίζε αυτή την ταινία ήταν ηλικίας 17 (!) ετών.

συντάκτης Αδάμ

«Το πειραματικό ζευγάρι» του William Klein στο 48ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου

Le couple temoin, 100’, παραγωγής 1975-76, δηλαδή πολύ πριν μας κατακλύσουν (έστω και ως concept) οι τηλεοπτικές εκπομπές τύπου Big Brother και τα μύρια όσα ακολούθησαν, o William Klein τοποθετεί ένα νεαρό ζευγάρι – νικητές σχετικού διαγωνισμού να εγκαθίσταται πρώτο σε ένα ημιτελές οικιστικό project στη νέα – υπό κατασκευή – πόλη με σκοπό να παραμείνει για ένα εξάμηνο και να μελετηθεί  συμπεριφορά του. Αφού το ζευγάρι ξεγυμνωθεί μπροστά στα μέλη της επιστημονικής ομάδας που πρόκειται να παρακολουθήσει τη συμπεριφορά του καθ’όλη τη διάρκεια της παραμονής του, δίνοντας γυμνοί μια συνέντευξη στη συνέχεια αρχίζει η καθημερινότητα στο νέο χώρο που ναι, σωστά μαντέψατε μεταδίδεται ζωντανά από την τηλεόραση.

Λευκοί χώροι, λευκά ρούχα,όλα αποστειρωμένα και επιστημονικά, το ζευγάρι παρακολουθείται στον ύπνο του και στον ξύπνιο του, πως κοιμάται, πως ξυπνάει, πως περνά τη μέρα του εντός του σπιτιού, πόσες ώρες βλέπει τηλεόραση, τι και πως τρώει, τι διαβάζει, τι συζητά, πως κάνει έρωτα με τα δύο μέλη του καλωδιωμένα ώστε να καταγράφονται «επιστημονικά» τα βιολογικά δεδομένα της συνουσίας, πως καυγαδίζει και τσακώνεται. Με το πρόγραμμα να περιλαμβάνει μια μέρα την εβδομάδα για κατ’ οίκον επισκέψεις απ’ όσους παρακολουθούν το «σήριαλ», με επίσκεψη (μετά δείπνου) του Υπουργού Φουτουροψυχολογίας μαζί με έναν  επιτελείο του στο οποίο περιλαμβάνονταν και ένας ειδικός από το Σικάγο (όχι, ότι εκείνη την εποχή ήταν σε άνοδο το οικονομικό μοντέλο της «Σχολής του Σικάγου» δεν είναι καθόλου σύμπτωση), με συζήτηση για το αν πρέπει να μειωθεί κατά επιπλέον 20 εκατοστά το ύψος των διαμερισμάτων, με αντίστοιχη μείωση στον αριθμό των παραθύρων, με λήψη πλαστικής προπαρασκευασμένης τροφής, και άλλα που σήμερα ίσως μας φαίνονται ευνόητα γιατί είναι μέρος της δικής μας καθημερινότητας (οποία επιτυχία του «μοντέλου»). Μνήμες από το «Αυγό του φιδιού» το Μπέργκμαν, σχολιασμός της «κοινωνίας του θεάματος» με τις ζωντανές συνδέσεις, αποξένωση και απομόνωση του ανθρώπου, το όνειρο για τη φθηνότερη απόκτηση κατοίκιας (σε αυτό αναφέρεται ο διαγωνισμός που οδήγησε το ζευγάρι στον αυτο-εγκλεισμό του), και βέβαια ο πανταχού παρόν Big Brother που έχοντας εγκαταστήσει κάμερες και μικρόφωνα παντού παρακολουθεί, καταγράφει και αναλύει τα πάντα επιστημονικά.

Η λύση του δράματος έρχεται από τη νέα (πολύ νέα) γενιά που αποφασίζει να καταλάβει το χώρο. 

συντάκτης Αδάμ

«Η στιγμή σου» του Jonas Cuaron στο 48ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου

Αρκετά ιδιόμορφη η ταινία «Ano Una» κυρίως από πλευράς φόρμας, καθώς δεν υπάρχει συνεχής – κινηματογραφική – ροή εικόνων αλλά επάλληλη προβολή φωτογραφικών στυγμιότυπων. Ο 24χρονος νεαρός Jonas Cuaron (απ’ ότι δείχνουν τα πράγματα, άξιο τέκνο του Alfonso Cuaron) καταγράφει σε μορφή φωτογραφικού ημερολογίου τη γνωριμία και την εξέλιξη της σχέσης μιας αμερικανίδας πρωτοετούς φοιτήτριας και ενός 14χρονου μεξικανού με χρήση μιας τεχνικής που φέρνει στο μυαλό την κλασική ταινία επιστημονικής φαντασίας La Jetee του Κρις Μαρκέρ. Πολύ καλή φωτογραφία, ενδιαφέρουσα αφήγηση και σενάριο που έδεναν με τις εικόνες, καλή αποτύπωση της «στιγμής» με την έννοια που αναφέρθηκε σε αυτή ο μεγάλος φωτογράφος Henri Cartier – Bresson. Προβλήθηκε στο «Ολύμπιον» και άφησε πολύ καλές εντυπώσεις στο κοινό που γέμισε την αίθουσα. Το ίδιο κοινό έκλεισε τη σημερινή 4^η μέρα του Φεστιβάλ τον καλύτερο τρόπο, δηλαδή με την νυχτερινή προβολή της ταινίας «Γλυκιά συμμορία» που προβλήθηκε στο Ολύμπιον στο πλαίσιο του αφιερώματος του Φεστιβάλ στον Νίκο Νικολαΐδη.

«Η μεταμόρφωση» του Κώστα Σφήκα στο 48ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου

Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα του Κάφκα, η μεταμόρφωση περιγράφει τη σταδιακή μεταμόρφωση του ανθρώπου σε απλό συλλέκτη – καταναλωτή αντικειμένων. Ταινία κινουμένων σχεδίων διάρκειας 60’, με ονειρική μουσική και αντιπαραβολή των υψηλής αισθητικής εικόνων με στίχους από την «Κόλαση» του Δάντη σε μετάφραση του ίδιου του Κώστα Σφήκα. Περίπου 30 χρόνια μετά το «Μοντέλο», ο σκηνοθέτης εξακολουθεί να παραμένει στην πρώτη γραμμή, τόσο από άποψης φόρμας,όσο και από άποψη περιεχομένου, συνδυάζοντας αβάντ-γκαρντ αισθητική προσέγγιση που περιλάμβανε αναφορές σε έργα κυβιστών και σουρεαλιστών ζωγράφων (Πικάσο, Γκόρτζ, Ντε Κίρικο, κ.α.), μαζί με πανανθρώπινα μηνύματα.  Προλογίζοντας την ταινία του που προβλήθηκε στο Ολύμπιον αναφέρθηκε στη στενή σχέση της με τα βασικά στοιχεία της μαρξικής σκέψης όπως αυτά παρουσιάζονται στο «Κεφάλαιο» και την αλλοτρίωση της ανθρώπινης ψυχής και των ανθρωπίνων σχέσεων από την αγορά, το ανταλλάξιμο εμπόρευμα, το χρήμα και την υπεραξία. Μοναδική παραφωνία στην όλη εκδήλωση, η μετάφραση του «Κεφαλαίου» του Μάρξ ως «The Chapter» (!!!) από τη μεταφράστρια του Φεστιβάλ από τα ελληνικά στα αγγλικά. Προσθέτω ότι είναι η δεύτερη φορά που παρακολούθησα προβολή της συγκεκριμένης ταινίας, καθώς είχε προβληθεί σε πρεμιέρα στην τελετή λήξης του 1^ου DigitalWave στο πλαίσιο του περσινού Φεστιβάλ, αλλά επεδίωξα να την δώ περισσότερο για να έχω την ευκαιρία να συνομιλήσω με το δημιουργό της. Η ευκαιρία όντως μας δόθηκε και έτσι βρεθήκαμε μαζί με τον Κώστα Σφήκα να συζητάμε στον Εξώστη του «Ολύμπιον» για αρκετή ώρα, όπου είχα την δυνατότητα να τον ακούω να μου αναλύσει με ξεχωριστό βάθος σκέψης και γνώσεων (πνευματικών αλλά κυρίως βιωματικών) σχεδόν το σύνολο του έργου του, με αναφορές από τον Φάουστ μέχρι την “πολιτιστική επανάσταση” του Μάο και τις συσχετίσεις με τη σημερινή πολιτική και οικονομική κατάσταση στην εποχή της παγκοσμιοποίησης. Η «είδηση» είναι  ότι στα μέσα του επόμενου έτους μάλλον θα έχει ολοκληρωθεί η μεταφορά του συνόλου του έργου του σε ψηφιακή μορφή και DVD, οπότε θα καταστεί εύκολότερη η εξεύρεση και απόκτηση του υλικού αυτού απ’ όσους ενδιαφέρονται. Μιλήσαμε επίσης και για τα μελλοντικά του σχέδια, αλλά αυτά ίσως αποτελέσουν υλικό για μελλοντικό post.

Συντάκτης Αδάμ

Η σχέση Λογοτεχνίας – Κινηματογράφου: ανοιχτή συζήτηση στο 48ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης

 

Η 4^η μέρα του Φεστιβάλ ξεκίνησε με μια ημερίδα στην αίθουσα Παύλος Ζάννας για τα Κινηματογραφικά Αρχεία και την αξιοποίησή τους ως φορέων πολιτιστικής κληρονομίας, ενώ στο καφέ του Φεστιβάλ στο Λιμάνι πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση του ΕΚΕΒΙ σχετικά με τη απονομή βραβείων για τη μεταγραφή λογοτεχνικών κειμένων σε κινηματογραφικά σενάρια.

Την εκδήλωση ακολούθησε ανοιχτή συζήτηση για τη σχέση λογοτεχνίας – κινηματογράφου με εισηγητές τους Βαγγέλη Ραπτόπουλο, Μένη Κουμανταρέα, Πέτρο Τατσόπουλο και Νίκο Γκατζογιάννη. Όλοι κατέθεσαν τις εμπειρίες τους, είτε ως συγγραφείς των οποίων λογοτεχνικά έργα μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο (για παράδειγμα το βιβλίο «Η καρδία του κτήνους» του Τατσόπουλου και το βιβλίο «Ο εργένης» του Ραπτόπουλου), αλλά και ως σεναριογράφοι (είτε του κινηματογράφου, είτε της τηλεόρασης).

Η πιο αιρετική άποψη ήταν αυτή του Τατσόπουλου ο οποίος υποστήριζε ότι ένα καλό λογοτεχνικό κείμενο είναι αδύνατον να βρει εξίσου καλή κινηματογραφική μεταφορά και ανέφερε ως χαρακτηριστικά παραδείγματα «Το όνομα του ρόδου» του Έκο και το «Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι» του Κούντερα. Έχει τύχει να ακούσω και παλιότερα τον Τατσόπουλο να αναπτύσσει αυτή την άποψη την οποία βασίζει στο ότι τα δύο μέσα (ή καλύτερα οι δύο μορφές Τέχνης, η Λογοτεχνία και ο Κινηματογράφος) είναι περίπου ασύμβατα εκ κατασκευής. Αυτό που είναι καλό και πλεονέκτημα για το ένα είναι (περίπου) μειονέκτημα για το άλλο. Με άλλα λόγια σύμφωνα με τον Τατσόπουλο, η «λογοτεχνικότητα» ενός κειμένου είναι η ιδιότητα που μπορεί να το κάνει αριστούργημα, αλλά ταυτόχρονα, αυτή ακριβώς η ιδιότητα είναι που το κάνει αντι-κινηματογραφικό. Στη συζήτηση με το κοινό που ακολούθησε, υπήρξε ουσιαστική παρέμβαση του Αχιλλέα Κυριακίδη που μίλησε με την τριπλή του ιδιότητα, ως συγγραφέας, μεταφραστής, αλλά και σκηνοθέτης και ανέφερε το μπορχεσιανό σύμπαν ως παράδειγμα αντι-κινηματογραφικού λογοτεχνικού έργου.

Οι τοποθετήσεις των υπολοίπων έδειξαν να συγκλίνουν στο ότι ίσως τα μικρά διηγήματα να είναι αυτά που αποτελούν τη βάση για καλά σενάρια (ο Γκατζογιάννης μάλιστα έφτασε στο σημείο να υποστηρίξει ότι η αποδελτίωση διαφόρων ειδήσεων από τις εφημερίδες και τα περιοδικά είναι εξίσου καλή πηγή σεναρίων).

συντάκτης Αδάμ

 

Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – 3η μέρα (Κυριακή 18 Νοεμβρίου)

Μια πολύ ενδιαφέρουσα και γεμάτη μέρα που ξεκίνησε στις 11:00 με το masterclass του Τζον Μάλκοβιτς στην αίθουσα Τζον Κασαβέτης, φυσικά με τον κόσμο να έχει ξεχειλίζει την αίθουσα, αλλά και τον προθάλαμο από πολύ νωρίτερα και φυσικά να μην υπάρχει χώρος για όλους.

Ελπίζω να επαληθευτεί η είδηση – φήμη που κυκλοφόρησε ότι όλα τα masterclasses και τα στρογγυλά τραπέζια του Φεστιβάλ θα αναρτηθούν στο δίκτυο στο site του Φεστιβάλ και να μην αποδειχθεί ράδιο–αρβύλα. Παρένθεση: μήπως μαζί με τις εκφράσεις ράδιο–αρβύλα, αστικός μύθος, κλπ., που ομολογουμένως γεννήθηκαν σε άλλες εποχές αλλά τις εξέφραζαν τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα απόλυτα, είναι καιρός να υιοθετήσουμε εκφράσεις όπως “δίκτυο-κορδόνι”, “σπασμένο δίχτυ”, κλπ.. Κλείνει η παρένθεση.

Την ίδια ώρα με το masterclass του Μάλκοβιτς, στην αίθουσα Φρίντα Λιάππα, ήταν η προβολή του ντοκιμαντέρ «Μεγάλες νύχτες, μικρές μέρες του ‘68», προβολή αφιερωμένη στο φετινό αφιέρωμα στον William Klein. Ο πρωτότυπος τίτλος είναι Maydays, που διαθέτει τουλάχιστον τριπλή ερμηνεία: Μαγιάτικες μέρες, το ειδικό σήμα κινδύνου των ναυτικών και αεροπόρων ή τέλος το όνομα του περίφημου ολοήμερου rave party που είχε ξεκινήσει στη δεκαετία του ’90 από το Βερολίνο με μουσικές που ταιριάζουν κάπως με όσα ακούω αυτή τη στιγμή στον Safari FM. Το ντοκιμαντέρ  -για να γυρίσω σε αυτό – εξαιρετικό και πλήρως κατατοπιστικό για τα τεκταινόμενα στο δεκαπενθήμερο που συγκλόνισε το Παρίσι, αλλά και όλο τον κόσμο στα τέλη Μαΐου – αρχές Ιουνίου του 1968.

Ενδιαφέρουσα σύμπτωση με τα επίκαιρα δικά μας: και τότε μιλούσαν για το Άρθρο 16 του (γαλλικού) Συντάγματος που αναφέροταν στη χρήση στρατιωτικών μονάδων για την επιβολή της τάξης. Πολύ ευρηματική η λήψη παραμορφωμένων τηλεοπτικών εικόνων από τα διαγγέλματα του τότε πρωθυπουργού (Πομπιντού) όταν δήλωνε ότι αποδέχεται την παραίτηση του Υπουργού Παιδείας (ναι, ενίοτε παραιτούνται και οι πολιτικοί, αλλά μάλλον πρόκειται για την εξαίρεση κι όχι για τον κανόνα), αλλά και του ίδιου του Ντε Γκωλ, τότε Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας, όταν μιλούσε για την ιστορία του Έθνους, το πεπρωμένο της Δημοκρατίας κλπ. Οι παραμορφώσεις σε εικόνα και ήχο σε αυτές τις περιπτώσεις ήταν πολύ ταιριαστές. Κατά τα άλλα από το ντοκιμαντέρ παρευλαύουν πολλοί γνωστοί των γεγονότων αυτών (π.χ. Ντανιέλ Κον Μπετίτ – ο «κόκκινος» Ντάνι), συνελεύσεις συντονισμού του αγώνα, αλλά (και εδώ είναι το ενδιαφέρον) συνομιλίες απλών ανθρώπων, διαδηλωτών, εξεγερμένων πολιτών όλων των ηλικιών. Ενδιαφέρουσα δουλειά «αρχείου» που σου αφήνει έντονη την αίσθηση μήπως τον Μάη του ’68, πρέπει να ακολουθήσει ένας Μάης του 2008.

Επόμενη προβολή το AFR στην αίθουσα Τζον Κασαβέτης, ένα ψευδο-ντοκιμαντέρ από τη Δανία που μέσα από την περίτεχνη χειραγώγιση από τον σκηνοθέτη διεθνών και ντόπιων πολιτικών, αλλά και παράλληλα τον απλό έρωτα ενός ζευγαριού , να λειτουργούν ως σχόλιο πάνω στις δομές και τη λειτουργία των σύγχρονων ΜΜΕ.

Ταυτόχρονα στην αίθουσα Σταύρος Τορνές η προβολή της Ιταλο-Γαλλικό-Βελγικής παραγωγής Dolce far niente (ελλ. Τίτλος «Γλυκιά απραξία»), ταινία βασισμένη σε μυθιστόρημα όπου εμπλέκονται από τη γαλλική πλευρά ο Σταντάλ (Ανρί Μπέιλ), ο απόηχος από το «Μοναστήρι της Πάρμας», ο αυστρο-ιταλικό-γαλλικός πόλεμος με τον Ροσίνι και τη μουσική του η οποία σε ορισμένα σημεία της ταινίας κυριαρχούσε και έδινε τον τόνο. Αντίστιξη της βαρύτητας της λογοτεχνίας του πρώτου που παρουσιάζεται ως παρατηρητής της ζωής που αδυνατεί να τη γευτεί (εξ ου και η «απραξία» του τίτλου), με την «ελαφρότητα» της μουσικής, αλλά και της κοσμοθεωρίας του δεύτερου που ζει τη ζωή σε κάθε ευκαιρία (ως γνωστόν μέχρι και μακαρονάδα αλά Ροσίνι έχουν οι Ιταλοί, η συνταγή διαθέσιμη για τους λίγους και εκλεκτούς). Καλή σκηνοθεσία και ερμηνείες, πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση μετά την προβολή με τον σκηνοθέτη Nae Caranfil, και ταυτόχρονα λύπη που μια τέτοια παραγωγή πάτωσε – σύμφωνα με το σκηνοθέτη της – στη Γαλλία και βέβαια μην περιμένετε να την δούμε σε εντόπια διανομή.

Ένα τελευταίο ενδιαφέρον στοιχείο, που σε μένα έδωσε μια τελείως διαφορετική διάσταση στην παρακολούθηση της ταινίας ήταν ότι ακριβώς δίπλα μου είχαν καθίσει δύο νεαρά κορίτσια που συννενοούνταν μεταξύ τους με τη νοηματική γλώσσα, κάτι που με έκανε να αναλογιστώ για άλλη μιά φορά το πόσο διαφορετικά από μένα βιώνουν την αίσθηση των ήχων και της μουσικής. Το ζήτημα επανήλθε στη σκέψη μου εντονότερα, όταν στην πλοκή της ταινίας η λυδία λίθος είναι ένας εξομολογητής που παριστάνει τον κουφό (ενώ δεν είναι) και δέχεται την εξομολόγηση των πιστών διαβάζοντας τα χείλη τους !

Και μετά την υψηλή κουλτούρα, συνέχεια με την προβολή της ταινίας ντοκιμαντέρ «Η διπλή ζωή του φακίρη», μια ισπανική παραγωγή με θέμα τα παιδιά ενός ορφανοτροφείου που λίγο πριν τον πόλεμο και ενώ εξελίσσεται η εμφύλια ισπανική διαμάχη γυρίζουν μια ταινία για ένα φακίρη με πρωταγωνιστές τα ίδια τα παιδιά, γεγονός που θυμούνται 60 και περισσότερα χρόνια μετά όσοι έχουν επιζήσει στο μεταξύ. Μαζί με το γεγονός αυτό (που μας δίνει το γνωστό εύρημα “ταινία μέσα στην ταινία”) θυμούνται και τις συνθήκες διαβίωσης στο ορφανοτροφείο, την καθημερινή ρουτίνα της λειτουργίας του, κάποια παράξενα ή αξιομνημόνευτα περιστατικά και τέλος τη διακοπή λειτουργίας του προκειμένου να κατασκευαστεί στην περιοχή αεροδρόμιο ώστε τα στρατεύμετα του Φράνκο να μπορούν να προσβάλουν στόχους στη δημοκρατική Βαρκελώνη.

 

Οι βασικές επιλογές για τη συνέχεια ήταν είτε το My blueberry nights του Wong Kar Wai στη δεύτερη προβολή της στα πλαίσια του Φεστιβάλ που πραγματοποιήθηκε στη μισθωμένη αίθουσα στο Odeon, όπου βέβαια έγινε το πατείς με – πατώ σε, γιατί χρειαζόνταν τουλάχιστον τριπλάσιας χωρητικότητας αίθουσα για την προβολή αυτή, ενώ  - ευτυχώς – αλλά για όσους δεν κατάφεραν να μπουν, το χάπι χρυσώθηκε με την προβολή του Άμλετ, στην αίθουσα Παύλος Ζάννας, μια γερμανική παραγωγή του 1920 – 1921 δεν πρόκειται για τυπογραφικό λάθος) κόπια της οποίας ανακαλύφθηκε μόλις το 2005, με την γεμάτη εκφραστικότητα και πειθαρχία ανδρόγυνη ερμηνεία της Άστα Νίλσεν να αποδίδει πλήρως την αμφισημία του Άμλετ.

Στις 19:30 ήταν η συνάντηση μας με την διάρκειας δυόμιση ωρών ταινία του Σον Πεν Into the wild (ελλ. τίτλος «Ταξίδι στην άγρια φύση») που αφορά σε πραγματική ιστορία ενός νεαρού αμερικανού που μετά την αποφοίτησή του από το κολέγιο επιλέγει αντί για τη Νομική του Χάρβαρντ για την οποία το προορίζουν οι γονείς του να περιπλανηθεί για δύο περίπου χρόνια χωρίς να δώσει σημεία ζωής, ταξιδεύοντας σε διάφορες πολιτείες, πότε με τα πόδια, πότε με καγιάκ, πότε με οτοστόπ.γνωρίζοντας λογής και λογής ανθρώπους, κάνοντας διάφορες ευκαιριακές δουλειές, μένοντας με παλαιό- και νέο-χίπιδες για να καταλήξει σε συνάντηση με το πεπρωμένο του στην παγωμένη Αλάσκα. Εμφανείς αναφορές στο έργο του Θορώ (ιδίως τον «Ουάλντεν»), στον Τζακ Λόντον και το «Κάλεσμα της άγριας φύσης» στη βιωματική λογοτεχνία της περιπλάνησης του «Στο δρόμο» του Τζακ Κέρουακ, -περιμένουμε την σχετική ταινία που μας υποσχέθηκε στο περσινό Φεστιβάλ ο Salles μαζί με τον Wenders στο masterclass που είχαν δώσει μαζί με θέμα τα road movies – οικολογικά και ανθρώπινα μηνύματα, κατά μέτωπο κριτική του (πάλαι ποτέ) αμερικανικού ονείρου και τις δυόμιση ώρες να κυλάνε όπως το νερό στα ρυάκια της περιοχής που επιλέγει ο ήρωας ως «μόνιμη» κατοικία.

Και ενώ στο Ολύμπιον ξεκινούσε η τιμητική εκδήλωση για τον Τζον Μάλκοβιτς που συμπληρώθηκε με την προβολής της ταινίας του Spike Jonze «Στο μυαλό του Τζον Μάλκοβιτς», εμείς παρακολουθήσαμε την Ισπανο-Πορτογαλική παραγωγή του Gabriel Velasquez Sud Express (ελλ. τίτλος «Η ταχεία από το νότο») στην αίθουσα Σταύρος Τορνές που παρουσιάζει ένα γλυκό πάντρεμα διαφόρων καθημερινών ιστοριών σε Παρίσι, Λισαβόνα, στα γαλλοισπανικά σύνορα, και τον σιδηροδρομικό άξονα που ενώνει τα μέρη αυτά, σχέσεις νέων ανθρώπων να τερματίζονται λόγω μετανάστευσης, παλαιές σχέσεις να αναθερμένονται, νόμιμους και παράνομους μετανάστες να μετακινούνται σε αυτό τον άξονα ψάχνοντας στο ήλιο μοίρα έχοντας αποκτήσει πλέον την πραγματική αίσθηση του “παραδείσου” της Δύσης.

Και αν νομίζετε ότι τελειώσαμε εδώ κάνετε λάθος και ίσως κάνετε καλά που κάνετε λάθος (μπορεί να αποδειχθεί ότι είναι για το καλό σας). Γιατί η τελευταία προβολή της μέρας, που είναι πολύ προχωρημένη νύχτα πια καθώς η προβολή ξεκίνησε στις 01:00 μετά τα μεσάνυχτα στην αίθουσα Τζον Κασαβέτης και πήγε λίγο μετά τις 02:30 και όπως αποκαλύψαμε όσοι έιμασταν εκεί υπήρχε σοβαρός λόγος να γίνει αυτό. Η ταινία με τίτλο Ceot Oi Kap Gei (ελλ. τίτλος «Έξοδος») του Pang Ho-cheung,  κινεζικής παραγωγής (Hong Kong) παρουσιάζει μετά στοιχείων τη διεθνή συνομωσία των γυναικών προκειμένου να δολοφονήσουν όλους τους άντρες του πλανήτη. Η ταινία αρκετά ενδιαφέρουσα και στυλιζαρισμένη, που αν και γυρισμένη στο σήμερα δεν της έλειπε μια φουτουριστική νότα, παρουσιάζει το Hong Kong με εντυπωσιακές λήψεις σε κτήρια και τοποθεσίες που δείχνουν ολοφάνερα τον κόσμο που έρχεται, και περιγράφει την πορεία ενός αστυνομικού που κατά λάθος ανακαλύπτει την ύπαρξη της γυναικείας ανδροκτόνου συνωμοσίας φαίνεται προς στιγμή να ξεφεύγει από αυτή (γιατί και η γυναίκα του έχει εμπλακεί ενεργά στην εν λόγω υπόθεση), αλλά στο τέλος και αυτός συναντά τη μοίρα του (αυτό έχει να κάνει με το ότι η γυαίκα του ανακαλύπτει πως … την απατά). Καλά να πάθει θα πείτε, αυτό του αξίζει, αλλά αν είναι να δολοφονηθούν όλοι οι απατώντες από τους απατημένους, να δούμε πόσοι θα μείνουν πίσω. Δεν ξέρω αν ήταν το προχωρημένο της ώρας, ή το ότι  όλη η μέρα είχαμε περάσει από τη μία προβολή στην άλλη, αλλά στην «έξοδο» (που είναι ο εληνικός τίτλος της ταινίας) μου φάνηκε ότι διέκρινα ένα αδιόρατο χαμόγελο στα χείλη των γυναικών που την παρακολούθησαν, ενώ οι συνήθως λαλίστατες Βίκυ και Μαρία που είχα δίπλα μου, αλλά και καμμιά άλλη απ’ όσο παρατήρησα δεν σχολίαζαν το παραμικρό, ούτε μια λέξη, κυριολεκτικά τίποτα, ούτε για την υπόθεση, ούτε για τη σκηνοθεσία, ούτε για τις ερμηνείες, όταν λέω τίποτα εννοώ τίποτα, μόνο αυτό το αδιόρατο χαμόγελο της πλήρους δικαίωσης. Λέτε;

συντάκτης Αδάμ

48ο Φεστιβάλ Κιν/φου Θεσ/κης -2η μέρα-2ο μέρος

Νωρίτερα στην αίθουσα Τόνια Μαρκετάκη είχε ξεκινήσει το αφιέρωμα του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης στο Φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους της Δράμας που πραγματοποιήθηκε το Σεπτέμβριο, ενώ λίγο αργότερα παίχτηκε στο Ολύμπιον, η μέτρια ταινία “Vasermil”, Ισραηλινής παραγωγής (2007), του Mushon Salmona.Η προβολή στην αίθουσα Τζον Κασαβέτης της ταινίας “Ukigumo” (ελλ. τίτλος “Τα κυματιστά σύννεφα”) του Mikio Naruse, ιαπωνικής παραγωγής (1955), ταινία στην οποία είχα αναφερθεί στο προχθεσινό post με τίτλο loomings, τελικά επιβεβαίωσε ότι όπως οι τρεις σωματοφύλακες ήταν τελικά τέσσερεις, έτσι και οι τρεις μεγάλοι ιάπωνες σκηνοθέτες της δεκαετίας του 1950, είναι τελικά τέσσερεις: Όζου, Μιζογκούτσι, Κουροσάουα και βέβαια Ναρούσε, χωρίς η παραπάνω σειρά να αποτελεί απαραίτητα σειρά αξιολόγησης.Εκπλήκτικό σενάριο και αρκετά προχωρημένο και προκλητικό για την εποχή, πολύ προσεγμένη φωτογραφία, ύφανση ενός λεπτού καμβά των ανθρωπίνων σχέσεων στη μεταπολεμική (και ηττημένη, ας μην το ξεχνάμε) Ιαπωνία. Την τολμηροτητα της ταινίας (και αναφέρομαι σε σεναριακή τολμηρότητα, όχι σε τολμηρότητα σκηνών) που περιγράφει καίρια την ελευθεριότητα των προσωπικών – αισθηματικών σχέσεων και την επανατοποθέτηση της γυναίκας στην ιαπωνική μεταπολεμική κοινωνία, και όλα αυτά εν μέσω ενός ανεκλπήρωτου (όσο και μοιραίου) γυναικείου έρωτα σχολιάζαμε με τη Γλυκερία, και τη φίλη της Κατερίνα.

Ενώ στην παρέα προστέθηκε η Κική (την οποία μάλιστα χρειάστηκε να την περιμένουμε γιατι προσήλθε για την προβολή καθυστερημένη, ευτυχώς που η Κατερίνα είχε μεριμνήσει και είχε εκδόσει και το δικό της εισιτήριο), το πρόγραμμα συνεχίστηκε στην ίδια αίθουσα με την προβολή της ταινίας “Αυτοί οι τρεις”, του Naghi Nemati, ιρανική, ανεξάρτητη παραγωγή, (2007) με υπόθεση τις περιπλανήσεις τριών ιρανών φαντάρων που επιλέγουνν να λιποτακτήσουν από το να συνεχίσουν τη στρατιωτική τους εκπαίδευση στους χιονοσκέπαστους ορεινούς όγκους του βορείου Ιράν.

Αφαιρετική φωτογραφία, ρεαλιστική – σχεδόν ντοκιμενταριστική – καταγραφή, με το λευκό του χιονιού να κυριαρχεί σε όλα τα πλάνα, την αποξένωση του στρατού και τη σκληρότητα του τοπίου να δίνει την τελική μοιραία λύση, που όμως συνδυάζεται αριστουργηματικά με τη γέννηση της νέας ελπίδας. Η προβολή έγινε παρουσία του σκηνοθέτη και ακολούθησε Q & A, με αρκετές ερωτήσεις από το κοινό, τόσο σχετικά με τις συνθήκες κινηματογράφησης, (που ήταν πραγματικά σκληρές), όσο και με την αποδοχή της ταινίας στη χώρα του (αλλά και έξω από αυτή), τις δυσκολίες στη διανομή, την λογοκρισία (από 120′, η ταινία κόπηκε στα 80′, έκδοση την οποία παρακολουθήσαμε κι εμείς). Σε δική μου ερώτηση σχετική με την κοινά στοιχεία της ταινίας του με αντίστοιχες σκηνές από ταινίες του Αγγελόπουλου, αλλά και του Κουροσάουα, η απάντηση είναι ότι οι τρεις αγαπημένοι σκηνοθέτες του είνα ο ο Αγγελόπουλος, ο Ταρκόφσκι και ο Κουροσάουα.

Όλοι μαζί στη συνέχεια βγαίνοντας από την προβολή και εν μέσω καταιγίδας με έντονη βροχή και ισχυρούς ανέμους (για άλλη μια φορά, τι τραβάμε κι εμείς οι φεστιβαλιστές, δείξτε λίγη κατανόηση επιτέλους), μεταφερθήκαμε στο παρακείμενο Μουσείο Φωτογραφίας για την αναδρομική έκθεση (1963 – 2006) του Bernard Plossu, με ενδιαφέρουσες φωτογραφίες απ’ όλο τον κόσμο, – μαζί και την Ελλάδα – τραβηγμένες σε διάφορες εποχές.
Για μεγάλη μου ευχαρίστηση τελικά καταφέραμε να τρυπώσουμε στο Ολύμπιον για την ειδική τιμητική προβολή της πρώτης ταινίας μικρού μήκους του σε νεαρή ηλικία εκλειπόντος Αλέξη Μπίστικα με τίτλο “Τα μάρμαρα”, (1989) με τον Σταύρο Ζαλμά κάτοικο Λονδίνου σχετιζόμενο με νεαρά αγγλίδα, να παραλληλίζει τη δική του “αποδέσμευση” από τον “αγγλικό ζυγό” και την επιστροφή του στην Ελλάδα με το αντίστοιχο επίκαιρο αίτημα εκείνης της εποχής για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα πίσω στην Αθήνα και τη Μελίνα Μερκούρη να εμφανίζεται με την επίσημη ιδιότητά της ως τότε Υπουργός Πολιτισμού σαν η λυδία λίθος όλων αυτών. Στο ενδιαφέρον εικαστικό αποτέλεσμα της ταινίας αυτής είχε συμβάλλει με τον τρόπο του και ο – μετέπειτα τελετάρχης της Ολυμπιάδας της Αθήνας 2004 – Δημήτρης Παπαϊωάννου.
Και βέβαια η μέρα (που πλέον είχε γίνει προχωρημένη νύχτα) συνεχίστηκε με τον καλύτερο τρόπο, και όχι δεν αναφέρομαι στην προβολή του El Greco, στο Ολύμπιον παρουσία του σκηνοθέτη της Γιάννη Σμαραγδή, αλλά με την προβολή της ταινίας “Encarnation”, αργεντίνικη παραγωγή (2007) του Anahi Berneri στην αίθουσα Παύλος Ζάννας, αλλά και με την ειδική προβολή – τμήμα του φετινού αφιερώματος στον Νίκο Νικολαΐδη των δύο πρώτων ταινιών του, της μικρού μήκους Lacrimae Rerum (1962) και της πρώτης του μεγάλου μήκους (Ευριδίκη ΒΑ 2037) στην αίθουσα Τόνια Μαρκετάκη. Όχι, για τις ταινίες του Νικολαΐδη μην περιμένετε να γράψω το παραμικρό, παρά μόνο ότι ήταν ο καλύτερος τρόπος για να κλείσει η 2η μέρα του Φεστιβάλ.
Το πρόγραμμα της 3ης μέρας (Κυριακή) ξεκινά με το masterclass του Τζον Μάλκοβιτς, (καταλαβαίνετε τι έχει να γίνει πρωΐ – πρωΐ) ενώ αργότερα το βράδυ υπάρχει και τιμητική εκδήλωση γι’ αυτόν (καταλαβαίνετε τι έχει να γίνει βραδυάτικα).

συντάκτης Αδάμ

48o Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – 2η μέρα.

Αν και Σάββατο (ή μάλλον ακριβώς γι’αυτό) η 2η μέρα του Φεστιβάλ ξεκίνησε αρκετά νωρίς.
Στις 10:15 το πρωΐ (ναι σωστά διαβάζετε δεν είναι τυπογραφικό λάθος), με την ταινία του John Sayles “Ψάρι του πάθους” στην αίθουσα Παύλος Ζάννας, με πληρότητα πάνω από 60%.
Έχουμε ξεφύγει τελείως, σκεφτόμουν, καθώς παρακολουθούσα τον συγκεντρωμένο κόσμο μέχρι ν’ ανοίξουν οι πόρτες. Δεν είναι δυνατόν τόσα άτομα να έρχονται σαββατιάτικα από τις 10 το πρωΐ για μιά προβολή!
Αργότερα, το συζητούσα αργότερα με τη φίλη μου την Κας, που ασχολείται περί την Ψυχιατρική και προσπαθούσαμε να καταλάβουμε αν είναι απλά ένα σημάδι των καιρών που αφορά στην ολοένα και πιο έντονη μαζικοποίηση του Φεστιβάλ, ή πρόκειται για προβολή παλαιότερων βιωμάτων των μεγαλύτερων σε ηλικία θεατών, που έγιναν φίλοι του κινηματογράφου από την εποχή που όλα τα παιδιά πήγαιναν ΣΙΝΕΑΚ κάθε Κυριακή πρωΐ στις ειδικές παιδικές προβολές και άρα έχουμε να κάνουμε με κάποιας μορφής παλιμπαιδισμό.
Επιστρέφοντας στην ταινία, η υπόθεση αφορά μια γνωστή ηθοποιό σαπουνόπερας που, λόγω ατυχήματος, αναγκάζεται να μείνει με μερική αναπηρία κλεισμένη στο σπίτι της και να συμβώσει εξ ανάγκης με εσωτερική νοσοκόμα, παρακολουθώντας είτε μαζί της, είτε κατά μόνας τι άλλο; σαπουνόπερες.
Στα πρώτα 20 λεπτά της ταινίας είχε αλλάξει καμμιά δεκαριά εσωτερικές (καθότι ολίγον στριμένη και χωρίς να έχει συμβιβαστεί με την καταστασή της), μέχρι που της έτυχε η μοιραία περίπτωση εσωτερικής νοσοκόμας που θα άλλαζε την ίδια ( η στρίγγλα που έγινε αρνάκι, ένα πράγμα).

Συνέχεια στην ίδια αίθουσα, με την ταινία “Ο άνθρωπος του τραίνου” (τελικά η λέξη “τραίνο” γράφετε με -αι- κι όχι με -ε-, όπως προσπαθούν να μας επιβάλλουν τα διάφορα αυτόματα διορθωτήρια των υπολογιστών), του Ντίνου Κατσουρίδη (1958), ενταγμένη στο αφιέρωμα στο ελληνικό noir με επιλογές ταινιών από τον Αλέξη Δερμετζόγλου. Ενδιαφέρουσα παραγωγή, πλήρης και ενδεικτική των αναζητήσεων του ποιοτικού ελληνικού κινηματογράφου εκείνης της εποχής, με δεμένο σενάριο, καλές ερμηνείες και αξιοπρεπή σκηνοθεσία, με μνεία στα εξωτερικά γυρίσματα στο Ναύπλιο της εποχής, αλλά και στα flashback στην κατοχική Αθήνα, με ξεχωριστό σημείο τις λήψεις από μια κανονική παράσταση στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου από εκείνες που τότε ξεκινούσαν τη μεγάλη πορεία της παρουσίασης του αρχαίου δράματος στους “φυσικούς” του χώρους, δηλαδή σε αρχαία θέατρα ανά την Ελλάδα, μια πορεία που φτάνει μέχρι τις μέρες μας.

48ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης- Η πρώτη μέρα

η πρώτη μέρα 

Μάλλον έπιασαν τόπο τα χθεσινά βουντού και όλη η συζήτηση περί καιρού, και σήμερα η Θεσσαλονίκη ξύπνησε με μια λιακάδα άλλο πράγμα. Το ίδιο καλά ξεκίνησε και το πρόγραμμα προβολών του Φεστιβάλ. Ξεκινώ με αυτό που παρέλειψα στο χθεσινό post. Τις ελληνικές ταινίες που εντάσσονται στο αφιέρωμα “Ελληνικό νουάρ” με επιλογή ταινιών του παλαιού και κάπως νεότερου ελληνικού κινηματογράφου από τον Αλέξη Δερμετζόγλου.

Μην έχετε καμμιά αμφιβολία: ο Νίκος Κούρκουλος με το α’ βραβείο ερμηνείας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1965 (!!!) για την ταινία “Οι αδίστακτοι”, αλλά και ο Αλέκος Αλεξανδράκης στο “Έγκλημα στα παρασκήνια” συγκινούν ακόμα το κοινό, ιδίως τις ηλικίες που δεν έχουν προλάβει να δουν τις ταινίες αυτές σε κανονική προβολή στη μεγάλη οθόνη. Ιδίως η δεύτερη, φαίνεται να υιοθετεί δημιουργικά όλους τους κανόνες του φιλμ νουάρ, με εξπρεσιοντιστικούς φωτισμούς, στακάτη αφήγηση και στέρεη σκηνοθεσία. Το ίδιο ελκυστική φάνηκε να είναι και η “Υπόγεια διαδρομή” του Απόστολου Δοξιάδη, αλλά για άλλους λόγους καθώς διαθέτει αστυνομική πλοκή και χαρακτήρα πολιτικού θρίλερ με πρώην αγωνιστές που αποφασίζουν να λειτουργήσουν και πάλι επαναστατικά και το διλήμματα ενός πρώην συντρόφου τους που είναι πλέον μέλος του κυβερνητικού κόμματος. Καλές ερμηνέιες από Φέρτη, Κοντογιαννίδη, και τους υπόλοιπους σε β’ ρόλους, αλλά με εμφανείς μερικές φορές αδυναμίες στην κινηματογράφηση. 

Η συνέχεια ήταν εξαιρετική και αναφέρομαι στις δύο ταινίες του William Klein. Η πρώτη “Eldridge Cleaver The Black Panther” ένα ντοκιμαντέρ για ζωή του Μαύρου Πάνθηρα που το 1969 αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τις ΗΠΑ για να γλιτώσει τη ζωή του. Το πολύ ενδιαφέρον στοιχείο ήταν ότι ο E. Cleaver μιλούσε για τις ΗΠΑ ως Αυτοκρατορία πολύ πριν μιλήσουν με τέτοιους όρους οι Negri και Hardt στο ομώνυμο βιβλίο τους.

Το ίδιο καλή ήταν και η δεύτερη ταινία του “QUi etes-vous, Polly Maggoo? – Ποιά είστε Πόλυ Μαγκού;”. Τι έχετε ακούσει ότι ο Klein υπήρξε φοβερα επιδραστικός από τα πρώτα χρόνια του; Ε, ότι κι αν έχετε ακούσει είναι λίγο, γιατί ειδικά η αισθητική της δεύτερης ταινίας είναι φανερό ότι έχει περάσει σε πολλά απ’ όσα ακολούθησαν. Κάπου εκεί γύρισε και ο καιρός με πολύ έντονη βροχή που άλλαξε και την διάθεση πολλών που απέφυγαν να προσέλθουν στις προβολές, αλλά εμείς εκεί απτόητοι. Πολύ ενδιαφέρουσα και η ταινία “Making of”, του Nouri Bouzid από την Τυνησία, που είναι ταινία μες την ταινία και αρκετά ενδιαφέρουσα η “Snow angels”, αμερικάνικη παραγωγή του David Gordon Green με την Kate Beckinshale σε δραματικό ρόλο (και δραματικό τέλος). Αυτά για σήμερα, αύριο έπεται συνέχεια με το πρόγραμμα σε πλήρη εξέλιξη και τις δύο αίθουσες στην Πλ. Αριστοτέλους (Ολύμπιον και Παύλος Ζάννας) να είναι διαθέσιμες μια και σήμερα αργούσαν λόγω της απαραίτητης προετοιμασίας για την επίσημη τελετή έναρξης.

loomings …

loomings …

δανείζομαι τον τίτλο του πρώτου post για το 48ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης από τον τίτλο του πρώτου κεφαλαίου του “Moby Dick” του Herman Melville, που έχει μεταφραστεί ως “προμηνύματα” στην παλιά μετάφραση των Εκδόσεων Κάκτος και ως “οι μακριές γραμμές στον ορίζοντα” στη νεότερη μετάφραση των εκδόσεων Gutenberg.

Γιατί προμηνύματα; Γιατί ούτε το πρόγραμμα δεν έχει τυπωθεί ακόμα. Και μιλώ για το μικρό συνοπτικό πρόγραμμα προβολών μαζί με τις μικροπεριλήψεις των ταινιών, μαζί με το που και πότε προβάλλονται. Περάστε από αύριον. Καλά, θα μου πείτε δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει, πως κάνεις έτσι, αγάπη μου δεν είναι αυτό που νομίζεις. Ναι σίγουρα, αλλά κάθε χρόνο περιμένουμε ότι θα σπάσει η παράδοση, πλην ματαίως.

Αρκετά όμως με τη γκρίνια και τις παραλείψεις της διοργάνωσης. Το ταξίδι ήταν υπέροχο, με αυτή τη μαγευτική διαδρομή κόστα – κόστα από το Αντίριο μέχρι την Ιτέα και απο κει και πέρα η καταπληκτική ανάβαση στον Παρνασσό που χρωματίζεται από τα πορτοκαλο-χρυσαφί, καστανοκόκκινα πλατάνια σε αντίστιξη με τα σκουροπράσινα αειθαλή έλατα. Και πανωθέ τους “τα κυματιστά σύννεφα” (τίτλος γιαπωνέζικης ταινίας του Naruse, παραγωγής 1955 που παίζεται την Κυριακή) με τα απλοϊκά και ταυτόχρονα πολύπλοκα φρακταλ σχήματα, την αέναη κίνηση, τα παιχνίδια με τις αχτίδες του φωτός, το καφρέφτισμα τους στην επιφάνεια της θάλασσας και το θέατρο σκιών στους ορεινούς όγκους που λες και ξαφνικά ζωντανεύουν και τις λειασμένες επιφάνειες των κάμπων που λειτουργούν ως οθόνες προβολής αυτών των ιδιότυπων σκιερών ηρώων.

Η Θεσσαλονίκη με ψιλόβροχο και αρκετή υγρασία, “δεν μπορείς να φανταστείς τι βροχή έχει ρίξει τον τελευταίο μήνα” είναι η φράση που ακούς απ’ όλους εδώ, “έγραψε και ο Στέφανος Τσιτσόπουλος στην Athens Voice για την υγρασία και την καταχνιά” συμπληρώνουν οι προλαλήσαντες. Αλλά με σχετικά υψηλή θερμοκρασία προσθέτω εγώ, για να δεχτώ βροχή (κι όχι ψιλόβροχο) σχολίων για τα κοντομάνικα με τα οποία κυκλοφορώ, αλλά τους κόβω γιατί δεν μπορώ τις μακροσκελείς συζητήσεις περί καιρού και dress code, λες και γίναμε ξαφνικά Λονδρέζοι· “Καλά ούτε αδιάβροχο δεν έφερες” συνεχίζει απτόητη η αντιπολίτευση … ουφ! σκάω (από τη ζέστη)

Αλλά κάποια στιγμή η συζήτηση τελειώνει έτσι κι αλλιώς, είναι που μπαίνει το σωστό μουσικό κομμάτι τη σωστή στιγμή. Βρισκόμαστε στο “Θερμαϊκό”, το μαγαζί-φετίχ μου (το ομολογώ) στην παραλιακή. Ξεφυλλίζουμε το free press περιοδικά ντόπια και αθηναϊκά – πρέπει να δείτε το εξώφυλλο του σημερινού LIFO με πλαγιαστό υπότιλτο SALONIKA -, προσπαθώντας να βγάλουμε πρόγραμμα για την αυριανή πρώτη μέρα του Φεστιβάλ. Αύριο Παρασκευή λοιπόν, επίσημη εναρκτήρια τελετή στις 9:30 μμ. στο Ολύμπιον, με τον μεγαλύτερο φορμαλιστή της εποχής μας Wong Kar Wai και to “My blueberry nights”. Αλλά μάλλον παρασύρομαι και κάνω σχήμα πρωθύστερο, η αυριανή μέρα ασφαλώς θα ξεκινήσει πολύ νωρίτερα με την πρώτη ταινία του αφιερώματος στον William Klein “Eldridge Cleaver The Black Panther” και θα συνεχίσει με την ταινία “Ο ήχος του βουνού” του προαναφερθέντος Mikio Naruse και το “The Brother from Another Planet” το απογευματάκι ως πρώτη ταινία του αφιερώματος στον John Sayles, ενώ το “City of Hopes” και το “Silver City” του τελευταίου παίζονται αργότερα το βράδυ.

 

Ακούσα ότι φέτος στους χώρους του Φεστιβάλ θα παίζει wi-fi, οπότε μην εκπλαγείτε αν στέλνω post την ώρα που θα παρακολούθώ μια ταινία ή στα ενδιάμεσα διαλείμματα, αλλά πρόκειται για πληροφορία που δεν έλεγξα ακόμα και (ναι, το μαντέψατε) δεν υπάρχει κανένας να ενημερώσει υπεύθυνα. Ευτυχώς wi-fi παίζει στο Starbucks επί της παραλιακής, (το τσέκαρα προ ολίγου και το χρησιμοποιώ αυτή τη στιγμή) οπότε στην ανάγκη υπάρχει αυτή η δυνατότητα.

Η νύχτα φαίνεται να ξεκινά τώρα, το ψιλόβροχο συνεχίζεται, αλλά είναι η ώρα που πέφτουν βροχή οι ιδέες για το που και πως θα συνεχίσουμε …

συντάκτης Αδάμ